«Ο ΘΕΟΣ ΝΑ ΣΕ ΕΥΛΟΓΗΣΗ
ΣΑΝ ΤΟΝ ΕΦΡΑΙΜ ΚΑΙ ΣΑΝ ΤΟΝ ΜΑΝΑΣΣΗ»
(Γέν. 48, 20)
ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ “ΠΕΡΙΠΑΤΟΙ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ”
Αρχ. ΔΑΝΙΗΛ ΓΟΥΒΑΛΗ
Βρισκόμαστε στον δέκατο έβδομο π.Χ. αιώνα.
Στην Αίγυπτο, θα παρακολουθήσουμε ένα περιστατικό που αναφέρεται στις τελευταίες ημέρες του θεοπροπάτορος Ιακώβ. Χωρίς αμφιβολία τα γεγονότα πού συνδέονται με το τέλος του πολύπαθου αυτού Πατριάρχου είναι από τις πιο συγκινητικές σελίδες της Αγίας Γραφής. Βλέπει κανείς εδώ τις περισσές ευλογίες πού σκόρπισε ο Θεός στην πατριαρχική οικογένεια, τις μεγάλες χαρές ύστερα από τις θλίψεις, αλλά και τις θεοκίνητες ενέργειες του γηραιού Ιακώβ, πού προκαλούν δέος. Σε κάθε του λόγο, σε κάθε του κίνηση διακρίνουμε έκτακτο θεϊκό φωτισμό και παρόρμηση από το Πνεύμα του Θεού. Νοιώθουμε ότι έχουμε απέναντί μας όχι απλώς προφήτη, αλλά και κάτι περισσότερο από προφήτη.
Στην ηλικία των εκατόν τριάντα ετών, πολύχρονος και πολυβασανισμένος, πιεζόμενος από λιμό, ήρθε στην Αίγυπτο κι ετέθη αυτός και η πολυμελής οικογένεια του υπό την προστασία του γιου του Ιωσήφ. Ο πολύκλαυστος γιος του δεν είχε κατασπαραχθεί από θηρία, αλλά με την θαυμαστή συμπαράσταση του Θεού κυβερνούσε την Αίγυπτο και την έσωζε από την απειλή της πείνας. Φάνηκε σωτήρας στους Αιγυπτίους, αλλά και προς τους οικείους του. Υπό την σκιά του ο γέροντας πατέρας του θα πέραση ειρηνικά στην ξένη γη το υπόλοιπα δεκαεπτά χρόνια της ζωής του.
Το εκατοστό τεσσαρακοστό έβδομο έτος ήταν το τελευταίο για τον Πατριάρχη. Κατ’ αυτό επεφύλαξε μία ιδιαίτερη ευλογία στον αγαπημένο του γιο. Ζήτησε να του παρουσίαση τους δύο γιους του, για να τους ευλογήση. Δεν επρόκειτο για μία απλή ευλογία, αλλά για μία τελετουργία υιοθεσίας. Οι δύο εγγονοί του θα γίνονταν τέκνα του, πράγμα πού θα τους παρείχε σπουδαία δικαιώματα. Όταν δηλαδή θα μοιραζόταν η πατρική κληρονομιά, ο καθένας από τους δύο εγγονούς θα έπαιρνε ξεχωριστό μέρος. Αργότερα στην διανομή της Παλαιστίνης, η φυλή του καθενός θα λάμβανε ιδιαίτερο τμήμα. Αυτό σήμαινε ότι στον Ιωσήφ αναλογούσαν δύο μερίδια. Του έπεφτε δηλαδή κληρονομιά πρωτοτόκου, παρ’ όλο πού άλλος ήταν πρωτότοκος.
Τα παιδιά του Ιωσήφ ονομάζονταν Μανασσής και Εφραίμ. Δεδομένου ότι τα απέκτησε ο Ιωσήφ, πριν από τον ερχομό του πατέρα του, η ηλικία τους περνούσε τα δεκαεπτά έτη.
Ο Πατριάρχης, κατάκοιτος, ετοιμοθάνατος και με ασθενική κράση. Είχε χειροτερέψει η κατάστασίς του, όταν δέχθηκε την επίσκεψη του Ιωσήφ και των τέκνων του. Όταν ήταν να μπουν στο δωμάτιο του, συγκέντρωσε την δύναμή του κι ανασηκώθηκε στην κλίνη του.
Τα λόγια του, προφητικώτατα. Το στόμα του πρόφερε χρησμούς, η γη της Παλαιστίνης θα έπεφτε στα χέρια των απογόνων του. Ο ίδιος ο Θεός του το είχε προαναγγείλει: «Αυτήν την γη θα την δώσω σε σένα και στους απογόνους σου παντοτινή ιδιοκτησία» (Γεν. 48,4 και 35,12).
Και προχωρεί: «Τώρα λοιπόν, υιοθετώ τους δύο γιους σου πού απέκτησες στην Αίγυπτο, πριν έρθω εδώ. Ο Εφραίμ και ο Μανασσής θα είναι για μένα σαν τον Ρουβήμ και των Συμεών».
Ήδη εκδηλώθηκε μία πρώτη προφητική ενέργεια του Πατριάρχου.
Αντί για τον Μανασσή, τον πρωτότοκο, ανέφερε πρώτο τον μικρότερο γιο. Όπως θα φανεί στην συνέχεια, αυτό δεν ήταν καθόλου τυχαίο. Διευκρίνισε ότι η υιοθεσία ισχύει μόνο γι’ αυτά τα δύο παιδιά, όχι για άλλα πού τυχόν θα αποκτούσε ο Ιωσήφ. Αν συνέβαινε να γινόταν πατέρας άλλων παιδιών, αυτά και οι απόγονοι τους θα εντάσσονταν στην φυλή του Εφραίμ ή του Μανασσή. Δεν θ’ αποτελούσαν ξεχωριστή φυλή. Και αυτοί οι προσδιορισμοί είχαν βάρος θεολογικό. O αριθμός των παιδιών πού θα έκανε δικά του ήταν δύο. Δύο παιδιά, δύο λαοί, δύο κόσμοι, δύο Διαθήκες.
Πιο κάτω θα γίνουμε σαφέστεροι.
Αυτά ειπώθηκαν μόλις μπήκαν οι τρεις επισκέπτες στο δωμάτιο. Αναφέρθηκε ακόμη σ’ ένα συγκινητικό και για τον ίδιο και για τον Ιωσήφ περιστατικό, στον θάνατο δηλαδή της αγαπημένης δικής του συζύγου και μητέρας του Ιωσήφ, της Ραχήλ: «Όταν ερχόμουν από την Μεσοποταμία, πέθανε η μητέρα σου η Ραχήλ στην γη Χαναάν, όταν πλησίαζα στην λεωφόρο των ίππων Χαβραθά πηγαίνοντας προς την Εφραθά (δηλαδή την Βηθλεέμ) και την έθαψα εκεί σ’ αυτόν τον δρόμο» (48,7).
Είναι πολύ ψυχολογημένο, ένας άνθρωπος πού φεύγει από αυτή τη ζωή κι έχει απέναντι του κάποιον νεώτερο, ν’ αναρριπίσει στην μνήμη του δεύτερου πρόσωπα και γεγονότα πού έπαιξαν μεγάλο ρόλο στην προσωπική ζωή και των δύο. Ήξερε ο ετοιμοθάνατος γέροντας ποιες χορδές έπρεπε να θίξει. Μ’ αυτόν τον τρόπο η ατμόσφαιρα γινόταν πιο ευαίσθητη, πιο συγκινητική και πιο κατάλληλη να υποδεχθεί και τις επόμενες πνευματοκίνητες ενέργειες.
Επακολούθησε σιωπή. Τα ασθενικά μάτια του παππού ξεχώρισαν τα δύο παιδιά. Και ρώτησε τον Ιωσήφ: «Ποιοί είναι αυτοί εδώ»; «Είναι οι γιοι που μου έδωσε ο Θεός» αποκρίθηκε εκείνος. «Πλησίασε τους κοντά μου να τους ευλογήσω». Ο Ιωσήφ τους πλησίασε, ενώ ο Πατριάρχης ήταν ανακαθισμένος στο κρεββάτι και τα πόδια του κρέμονταν στο πάτωμα. Μπήκαν ανάμεσα στα πόδια του. Εκείνος άνοιξε τα χέρια του, τους αγκάλιασε και τους φίλησε. «Εφίλησεν αυτούς και περιέλαβεν αυτούς» (48,10).
Πολύ συγκινητική εικόνα. Ο θεοφορούμενος γέροντας κρατάει σφιχτά στην αγκαλιά τους γιους του πιο αγαπημένου παιδιού του. Η καρδιά του πλημμύρισε χαρά. Και η χαρά μετατράπηκε σε δοξολογία:
«Να, πού αξιώθηκα να σε δω, Να πού ο Θεός μου έδειξε και τους απογόνους σου» (48,11). «Σε είχα νεκρό και σε έκλαιγα. Και να, πού σε βρήκα ζωντανό και περίβλεπτο. Ας έχει δόξα ο Θεός. Δεν έλπιζα ποτέ να σε δω. Και να, πού ο Θεός με αξιώνει να σε αντικρίσω με παιδιά. Δοξασμένο το όνομα του Παντοδυνάμου»!
Η Γραφή κρύβει μυστηριώδη βάθη. «Βάθος σοφίας θεϊκής». Ωκεανοί μυστηρίων κρύβονται πίσω από τα διάφορα εξιστορούμενα περιστατικά.
Ο Πατριάρχης Ιακώβ και οι δύο εγγονοί του. «Περιέλαβεν αυτούς». Ο Εφραίμ και ο Μανασσής με τον εναγκαλισμό του παππού λες κι έγιναν ένας άνθρωπος. Τα γεροντικά χέρια τους περικυκλώνουν και τους δένουν. Χτυπητή εικόνα συμφιλιώσεως δύο λαών πού ήταν αδιανόητο να συμφιλιωθούν. Μη βλέπετε Ιακώβ, ούτε Μανασσή και Εφραίμ, αλλά στην θέση του πρώτου αντικρίστε τον Θεόν, στην θέση του Μανασσή τον Ισραηλιτικό λαό της Π. Διαθήκης και στην θέση του Εφραίμ τον εξ εθνών Χριστιανικό λαό της Κ. Διαθήκης.
http://www.egolpion.com/efraim_manasis.el.aspx