Η Σμύρνη μας
Η περίπτωση του συνταγματάρχη Μέρφυ (Murphy) απεικονίζει την αχαλίνωτη αγριότητα των κανονικών (στρατευμάτων) του Κεμάλ. Κτύπησαν στην πόρτα του, στον Μπουρνόβα, βίασαν τις υπηρέτριες του, και όταν αυτός επιχείρησε να τις προστατεύσει τον χλεύασαν στολίζοντας με οικιακά σκεύη. Οι κόρες του διέφυγαν τη μοίρα των υπηρετριών, παρακαλώντας τον επικεφαλής αξιωματικό, ο οποίος μη όντας ικανός να ελέγξει τους άνδρες του, μόνο τις συμβούλευε να κρυφτούν. Ο συνταγματάρχης Μέρφυ κτυπήθηκε και υβρίστηκε. Τελικά τον σήκωσαν και τον πυροβόλησαν. Η σύζυγος του, μια κυρία προχωρημένης ηλικίας, λιποθύμησε. Αφού παρέμεινε πληγωμένος επί αρκετή ώρα, ο συνταγματάρχης Μέρφυ διασώθηκε από τον σερ Χάρι Λαμπ (Harry Lamb). Προσωπικά μεταφέρθηκε στο σπίτι του Άγγλου… (δεν αναγράφεται τ’ όνομά). Η γυναίκα και οι θυγατέρες του αναγκάστηκαν να τον αφήσουν με την έκρηξη της φωτιάς. Αυτός πέθανε τα μεσάνυκτα και το νοσοκομείο εκκενώθηκε…
…Ενώ συνομιλούσα με το λοχαγό Χολ (Hole) την προηγούμενη της πυρκαγιάς, στον κήπο του προξενείου, ένας άνδρας έπεσε στον κήπο από την οροφή ενός συνεχόμενου σπιτιού…
…Σε μια άλλη ευκαιρία, ένας αιχμάλωτος, δεμένος με αριθμό άλλων αιχμαλώτων, έκοψε τα δεσμά του, γονάτισε και φίλησε τα πόδια μου. Σε αυτή την περίπτωση, καθώς και σε άλλες, ήμουν αδύναμος να κάνω οτιδήποτε.
Το πρωί της πυρκαγιάς, η κατάσταση έγινε τόσο κακή, ώστε υπήρξε μια γενική επιβίβαση των Ευρωπαίων…
…Στους πίσω δρόμους μεγάλος αριθμός τρομαγμένων ανθρώπων, κρατώντας παιδιά και κλινοσκεπάσματα’ μερικοί από αυτούς υβρίζονταν, ένας άνδρας είχε το πρόσωπο συνθλιμμένο και το στόμα του αιμορραγούσε. Υπήρχε συνεχής πυροβολισμός στους πίσω δρόμους…
Σμύρνη
Οι Τούρκοι λήστευαν παντού… Η γενική ατμόσφαιρα ήταν φοβερή…
…Ήμουν έκπληκτος, όταν στην Ιταλία και ακόμη στη Γαλλία βρήκα πόσο απρόθυμοι είναι μερικοί κύκλοι να πιστέψουν στην ενοχή των τουρκικών στρατευμάτων στην πυρπόληση της Σμύρνης…
…Κατά την, επί ένα μήνα, παραμονή μου στο Λαζαρέτο της Μάλτας. ως πρόσφυγας, εγώ και οι συνάδελφοί μου πρόσφυγες, συγκρίναμε τις εμπειρίες…
…Ήμασταν ο Χέρμπερτ (Herbert), ο Χουίταλ Σίνιορ (Whitall Sinior), ο Ρόμπερτ Χάντκινσον (Robert Hadkinson) με το γιο του, Επστέιν (Epstein), και τρεις ιερείς Βρετανοί, αντίστοιχα στη Σμύρνη, στον Μπουρνόβα και στο Μπουτζά…
…Κανείς από αυτούς δεν ήταν επηρεασμένος από οποιαδήποτε άλλη θεώρηση παρά μόνο από τη διαπίστωση της αλήθειας… Όλοι σχηματίζουν μια αληθινή κατηγορία κατά των Τούρκων, διότι είχαν τόσο πολύ παραλείψει να ενισχύουν την πειθαρχία, ώστε τα φανατικά τους στοιχεία σε μια έξαρση ξενοφοβίας, που συντηρήθηκε από την άδεια ληστειών τριών ημερών, έβαλαν φωτιά στην πόλη, με την ελπίδα να ξεριζώσουν τα μη μουσουλμανικά και μη εβραϊκά στοιχεία.
Είναι ενδεικτικό ότι η φωτιά ξέσπασε σε αρκετά μέρη με πολύ μικρά διαλείμματα χρόνου, σκοπώντας σε μια συστηματική πυρπόληση, τέτοια που μόνο ένα καλά οργανωμένο κίνημα μπορούσε να επιτελέσει. Επίσης ότι η πόλη πυρπολήθηκε αμέσως μόλις άλλαξε ο άνεμος, ο οποίος τις τρεις προηγούμενες ημέρες ήταν προς τη γενική κατεύθυνση της τουρκικής συνοικίας…
…Πρόσφατα συνάντησα μια νοσοκόμα, η οποία εγκατέλειψε την πόλη, δέκα ημέρες μετά την πυρκαγιά, και η οποία μου είπε ότι η εργασία της ήταν να βγάζει βολίδες από τραυματισμένα παιδιά και η οποία επίσης ήταν αυτόπτης μάρτυρας βιασμών Ελληνίδων γυναικών. Αναφέρω αυτό για να δείξω ότι η τουρκική μεταχείριση των χριστιανικών πληθυσμών δεν ήταν ένα ξαφνικό ξέσπασμα αλλά μια συνειδητή πολιτική.
Ο αιδεσιμότατος Ρόμπερτ Ας (Robert Ashe) τώρα ιερέας στην Καρθαγένα (Ισπανία) μου είπε για την τύχη του Έλληνα ιερέα της Μπουτζά. Ο πληροφοριοδότης του ήταν ο αδελφός του Ρουμάνου προξένου. Σύμφωνα με αυτόν, ο ιερέας αυτός τυφλώθηκε κι έπειτα σταυρώθηκε πάνω στη θύρα του σπιτιού του ιερέα Γκόρντον στη συνοικία Μπουτζά. Οι Τούρκοι στρατιώτες κάρφωσαν τα χέρια και τα πόδια του με πέταλα αλόγων. Ήταν νεκρός όταν ο αδελφός του προξένου τον είδε· του φίλησε τα χέρια του και τον άφησε εκεί…».
Έτσι, μέσα σε φλόγες, σε δολοφονίες των Μικρασιατών ανδρών (από 14 έως 60 χρόνων), με βιασμούς και αρπαγές κοριτσιών και γυναικών και με συνεχείς ξεριζωμούς έκλεισε το 1922. Στη Λωζάνη άνοιγαν οι συνομιλίες ειρήνης!
ΧΑΡΗ ΤΣΙΡΚΙΝΙΔΗ
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:
ΕΧΩ ΟΠΛΟ ΤΗΝ ΑΓΧΟΝΗ…
ΤΟ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ
ΥΠΟ ΤΟ ΦΩΣ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΑΠΟΡΡΗΤΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ
