Η καθιέρωση της εορτής των Χριστουγέννων από τη Δύση στην Ανατολή

Τού εν Αγίοις Πατρός ημών

Ιωάννου τού Χρυσοστόμου

Τί επιθυμείτε λοιπόν ν’ ακούσετε σήμερα; Μα τι άλλο παρά για την ημέρα αυτή που εορτάζουμε. Γιατί γνωρίζω καλά, ότι ακόμη και σήμερα πολλοί λογομαχούν μεταξύ τους, και άλλοι μεν κατακρίνουν, άλλοι δε υποστηρίζουν την εορτή αυτή. Και γίνεται παντού πολλή συζήτηση για την ημέρα αυτή, και άλλοι την κατηγορούν ότι είναι καινούρια και πρόσφατη και θεσπίστηκε τώρα τελευταία, ενώ άλλοι την υπερασπίζονται ότι είναι παλαιά και αρχαιότατη, αφού ήδη οι προφήτες προφήτευσαν τη γέννηση τού Χριστού και από πολλά χρόνια ήταν γνωστή και σπουδαία για όσους κατοικούν από τη Θράκη μέχρι τα Γάδειρα.

Εμπρός, λοιπόν, ας μιλήσουμε γι’ αυτά. Γιατί αν, ενώ ακόμη υπάρχει αμφισβήτηση γύρω απ την εορτή αυτή, την τιμάτε τόσο, είναι ολοφάνερο ότι αν γίνει πιο γνωστή, θα είναι πολύ μεγαλύτερο το ενδιαφέρον γι’ αυτή, γιατί η αποσαφήνιση που θα γίνει με την ομιλία, θα αυξήσει το σεβασμό σας προς αυτή. Έχω λοιπόν να προβάλω τρεις αποδείξεις, με τις οποίες θα μάθουμε σίγουρα, ότι αυτή είναι η εποχή που γεννήθηκε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ο Θεός Λόγος. Και γι’ αυτές τις τρεις υπάρχει μία απόδειξη, το ότι η εορτή κατέστη γνωστή τόσο γρήγορα κι έφτασε σε τόσο ύψος μεγαλοπρέπειας και δόξας. Κι εκείνο που έλεγε ο Γαμαλιήλ σχετικά με τη χριστιανική διδασκαλία, ότι «αν προέρχεται από ανθρώπους, θα εξαφανισθεί, αν όμως προέρχεται από το Θεό, δεν μπορείτε να την εξαφανίσετε, και προσέξτε μήπως φανείτε και Θεομάχοι» (Πράξ. 5, 38-39), αυτό θα έλεγα κι εγώ για τούτη την ημέρα, ότι επειδή δηλαδή ο Θεός Λόγος εκ τού Θεού προέρχεται, γι’ αυτό όχι μόνο δεν εξαφανίστηκε η εορτή αυτή, αλλά και γίνεται μεγαλοπρεπέστερη και γνωστότερη χρόνο με το χρόνο. Γι’ αυτό και η χριστιανική διδασκαλία κατέκτησε όλη την οικουμένη μέσα σε λίγα χρόνια, αν και αυτοί που την κήρυξαν παντού ήταν σκηνοποιοί, ψαράδες, αγράμματοι και απλοϊκοί άνθρωποι. Μα το ότι εκείνοι που την κήρυξαν δεν ήταν σπουδαίοι, δεν δυσκόλεψε τη διάδοσή της, γιατί η δύναμη τού περιεχομένου της ήταν ισχυρότερη απ όλα, και εξουδετέρωνε όλα τα εμπόδια δείχνοντας τη δύναμή της.

________Ο Χριστός γεννήθηκε στη Βηθλεέμ.

2. Αν όμως κάποιος απ αυτούς που δημιουργούν έριδες, δεν παραδέχεται όσα είπα, μπορώ  να προβάλω και δεύτερη απόδειξη. Ποιά είναι αυτή; όσα διαβάζουμε μες στα Ευαγγέλια για την απογραφή. Λέει, λοιπόν, ο Ευαγγελιστής: «Τις ημέρες εκείνες βγήκε διάταγμα από τον Καίσαρα Αύγουστο να απογραφεί όλη η οικουμένη. Αυτή είναι η πρώτη απογραφή που έγινε όταν διοικητής της Συρίας ήταν ο Κυρήνιος. Και πήγαιναν όλοι να απογραφούν, καθένας στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Πήγε και ο Ιωσήφ από τη Γαλιλαία, από την πόλη Ναζαρέτ, στην Ιουδαία στην πόλη τού Δαβίδ, που το όνομά της είναι Βηθλεέμ, γιατί (ο Ιωσήφ) καταγόταν απ την οικογένεια και τη φυλή τού Δαβίδ, για να απογραφεί μαζί με τη Μαρία τη μνηστή του, που ήταν έγκυος. Μόλις όμως αυτοί έφτασαν εκεί, ήρθε η ώρα να γεννήσει αυτή. Και γέννησε τον Υιό Της τον πρωτότοκο, και τον σπαργάνωσε και τον έβαλε να κοιμηθεί μες στη φάτνη, γιατί δεν είχαν τόπο στο κατάλυμα» (Λουκ. 2, 1-7). Απ αυτά γίνεται φανερό πώς (ο Χριστός) γεννήθηκε κατά την πρώτη απογραφή. Και είναι δυνατό, όποιος επιθυμεί να γνωρίζει με ακρίβεια, να ερευνήσει τους αρχαίους δημόσιους κώδικες της Ρώμης και να μαθει. Και τι μας ενδιαφέρει,:να μάθει το χρόνο της απογραφής. Θα’ λεγε όμως κάποιος:  Άκου όμως και;αφού είμαστε μακριά από τη Ρώμη και ποτέ δεν την επισκεφτήκαμε μην αμφισβητείς, γιατί παραλάβαμε την ημέρα αυτή από εκείνους που γνωρίζουν όλα αυτά με ακρίβεια και διαμένουν σ αυτή την πόλη. Γιατί εκείνοι που μένουν εκεί, γιορτάζουν πριν από πολλά χρόνια και από παλιά παράδοση, κι αυτοί τώρα μας την γνώρισαν. Ούτε άλλωστε ο Ευαγγελιστής μας ανέφερε άσκοπα την εποχή εκείνη, αλλά σκόπιμα μας το φανέρωσε, για να μας κάνει γνωστή την ημερομηνία αυτή και να μας καταδείξει το σχέδιο της οικονομίας τού Θεού. Γιατί ο Αύγουστος δεν έβγαλε τότε αυτό το διάταγμα από δική του θέληση ούτε με δική του πρωτοβουλία, αλλά ο Θεός τού το έβαλε στο νου του, για να τον κάνει να υπηρετήσει ακόμη και παρά τη θέλησή του τη γέννηση τού Μονογενούς. Και πώς αυτό -θα διερωτόταν κανείς-  Δεν είναι ούτε μικρό ούτε τυχαίο αυτό,;συντελεί σ αυτό το σχέδιο τού Θεού αγαπητέ, αλλά πολύ μεγάλο και ένα από τα αναγκαία και τα σπουδαία.

Ποιό λοιπόν Η Γαλιλαία είναι περιοχή της Παλαιστίνης και η Ναζαρέτ πόλη της;είναι αυτό Γαλιλαίας. Και η Ιουδαία επίσης είναι κάποια περιοχή που έτσι την ονομάζουν οι κάτοικοί της, και η Βηθλεέμ είναι πόλη της Ιουδαίας. Όλοι οι προφήτες προφήτευσαν πώς ο Χριστός θα έρθει όχι από τη Ναζαρέτ, αλλά απ τη Βηθλεέμ, και  «Και συ Βηθλεέμ που ανήκεις:ότι εκεί θα γεννηθεί. Να λοιπόν, τι λένε οι Γραφές στην περιοχή της φυλής τού Ιούδα, δεν είσαι η πιο ασήμαντη απ τις κυριώτερες πόλεις της Ιουδαίας· γιατί από σένα θα προέλθει ο ηγεμόνας που θα διδάξει και θα οδηγήσει το λαό μου τον Ισραήλ» (Ματθ. 2, 6). Και οι Ιουδαίοι που ρωτήθηκαν τότε από τον Ηρώδη, που γεννήθηκε ο Χριστός, τού ανέφεραν αυτή τη μαρτυρία. Γι αυτό  «Βρήκαμε τον Ιησού από την Ναζαρέτ», και τον ρώτησε ο:και όταν ο Φίλιππος είπε  «Είναι δυνατόν να προέλθει κάτι καλό από τη Ναζαρέτ», ο Χριστός είπε: Ναθαναήλ  «Να ένας πραγματικός Ισραηλίτης που δεν έχει πονηρία μέσα του» (Ιωάν.:γι’ αυτόν  Γιατί;1, 35-47. Αλλά, θα ρωτούσε κανείς, γιατί επαίνεσε ο Χριστός το Ναθαναήλ ,δεν παρασύρθηκε ο Ναθαναήλ απ την αναγγελία τού Φιλίππου, και γνώριζε με σαφήνεια και ακρίβεια ότι ο Χριστός δεν έπρεπε να γεννηθεί στη Ναζαρέτ ούτε στη Γαλιλαία, αλλά στην Ιουδαία και μάλιστα στη Βηθλεέμ, όπως κι έγινε. Επειδή, λοιπόν, ο μεν Φίλιππος δεν το πρόσεξε, ο δε Ναθαναήλ ως νομομαθής απάντησε σύμφωνα προς τους λόγους της ανωτέρω προφητείας, γνωρίζοντας ότι δε θα έλθει ο  «Να ένας πραγματικός Ισραηλίτης:Χριστός από τη Ναζαρέτ, γι’ αυτό ο Χριστός είπε που δεν έχει πονηρία μέσα του». Γι’ αυτό και κάποιοι Ιουδαίοι έλεγαν στο  «Ερεύνησε και δες, ότι δε γεννήθηκε προφήτης στη Γαλιλαία» (Ιωάν. 7,:Νικόδημο 5). Και αλλού πάλι· «ο Χριστός δεν θα έλθει από την κώμη Βηθλεέμ, απ την οποία  » (Ιωάν. 7, 42). Και όλοι είχαν την ίδια γνώμη, ότι σίγουρα ο;ήταν κι ο Δαβίδ Χριστός έπρεπε από εκεί να έλθει (απ την Ιουδαία) και όχι απ τη Γαλιλαία. Επειδή, λοιπόν, ο Ιωσήφ και η Μαρία, που ήταν κάτοικοι της Βηθλεέμ, την εγκατέλειψαν και εγκαταστάθηκαν στη Ναζαρέτ, όπου και διέμειναν (πράγμα βέβαια που συμβαίνει συνήθως σε πολλούς ανθρώπους, να εγκαταλείπουν, δηλαδή, τις πόλεις που γεννήθηκαν και να διαβιούν σε άλλες πόλεις στις οποίες δε γεννήθηκαν), κι έπρεπε ο Χριστός να γεννηθεί στη Βηθλεέμ, βγήκε διάταγμα, που και χωρίς τη θέλησή τους τους ανάγκαζε να πάνε σ αυτή την πόλη, γιατί έτσι είχε προνοήσει ο Θεός.

Γιατί ο νόμος που απαιτούσε απ τον καθένα να απογραφεί στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τους ανάγκασε να ξεσηκωθούν από εκεί, εννοώ από τη Ναζαρέτ, και να έλθουν στη Βηθλεέμ για να απογραφούν. Ακριβώς αυτό υπονοούσε και ο Ευαγγελιστής  «Πήγε και ο Ιωσήφ από τη Γαλιλαία, από την πόλη Ναζαρέτ στην:όταν έλεγε Ιουδαία, στην πατρίδα τού Δαβίδ, για να απογραφεί μαζί με τη μνηστή του που ήταν έγκυος. Και συνέβη, όταν αυτοί ήταν εκεί, να συμπληρωθούν οι μέρες που θα γεννούσε η Μαρία, και γέννησε το γιό της τον πρωτότοκο» (Λουκ. 2, 4-7).

________Η ημερομηνία Γεννήσεως τού Χριστού.

3. Είδες, αγαπητέ, την οικονομία (σχέδιο) τού Θεού, που ρυθμίζει τα ζητήματά Του  Κι αυτό με το να χρησιμοποιεί ως όργανά Του τους πιστούς και τους απίστους να μάθουν οι άπιστοι πόσο αξίζει η ευσέβεια και πόση είναι η δύναμη τού Θεού. Και ο μεν αστέρας οδήγησε τους Μάγους από την Ανατολή, το δε διάταγμα έφερε τη Μαριάμ στον τόπο που προφήτευσαν οι προφήτες ότι θα είναι η πατρίδα τού Χριστού. Από αυτό μαθαίνουμε ότι και η Παρθένος καταγόταν από το γένος τού Δαβίδ. Αφού ήταν, δηλαδή, από τη Βηθλεέμ, είναι προφανές ότι ήταν και από την οικογένεια και τη φυλή τού Δαβίδ. Αυτό και προηγουμένως μας το δήλωσε ο Ευαγγελιστής με όσα  «Πήγε και ο Ιωσήφ από τη Γαλιλαία μαζί με τη Μαρία, γιατί ήταν απ τη:έλεγε γενιά και τη φυλή τού Δαβίδ» (Λουκ. 2, 4). Επειδή, λοιπόν, γνωρίσαμε το γενεαλογικό δένδρο τού Ιωσήφ (Βλέπε Ματθ. 1, 1-16), τους προγόνους όμως τη Μαρίας κανένας δεν μας τους απαρίθμησε όπως τους προγόνους τού Ιωσήφ, και για να  από που φαίνεται ότι και αυτή (η Μαρία) κατάγεται από:μην αμφιβάλλεις και ρωτάς  «Τον έκτο μήνα απέστειλε ο Θεός τον άγγελο Γαβριήλ: άκουσε;το γένος τού Δαβίδ σε μια πόλη της Γαλιλαίας, της οποίας το όνομα ήταν Ναζαρέτ, σε μια παρθένο μνηστευμένη με έναν άνθρωπο τού οποίου το όνομα ήταν Ιωσήφ, και καταγόταν απ τη γενιά τού Δαβίδ» (Λουκ. 1, 26-27). Τη φράση «καταγόταν απ τή γενιά τού Δαβίδ», πρέπει να θεωρήσουμε πώς ειπώθηκε για την Παρθένο. Αυτό λοιπόν έγινε φανερό και με αυτά. Γι’ αυτό εκδόθηκε και το διάταγμα και η απόφαση αυτή, για να οδηγηθούν αυτοί στη Βηθλεέμ. Μόλις έφτασαν στην πόλη, αμέσως γεννήθηκε ο Ιησούς. Γι’ αυτό και τον έβαλαν να πλαγιάσει στη φάτνη ως βρέφος, γιατί συγκεντρώθηκαν τότε πολλοί από πολλά μέρη και κατέλαβαν τα καταλύματα και δημιούργησαν μεγάλη έλλειψη χώρου. Γι’ αυτό και οι Μάγοι εκεί τον προσκύνησαν. Για να σάς προσφέρω όμως μία σαφέστερη και πειστικότερη απόδειξη, σάς παρακαλώ να με προσέξετε λίγο περισσότερο· γιατί θέλω να σάς διηγηθώ μεγάλη ιστορία και να σάς διαβάσω παλαιούς νόμους, ώστε με όλα αυτά να καταλάβετε καλύτερα αυτά που τώρα λέω.

Υπήρχε στους Ιουδαίους κάποιο παλαιό έθιμο. Αλλά καλύτερα να μεταφερθούμε ακόμα παλαιότερα, όταν ο Θεός λύτρωσε τους Εβραίους από τα βάσανα και τη βάρβαρη τυραννία των Αιγυπτίων. Βλέποντάς τους ότι ήταν ακόμη αρκετά ασεβείς και ότι τους συγκινούσαν τα υλικά πράγματα και ότι θαύμαζαν την ομορφιά και μέγεθος των ναών, τους έδωσε εντολή να χτίσουν ναό, που να ξεπερνά όλους τους ναούς της γης όχι μόνο στην πολυτέλεια των υλικών, ούτε στην ποικιλία της τέχνης, αλλά και στο σχήμα της οικοδομής. Και όπως ο φιλόστοργος πατέρας που βρήκε το γιό του, ο οποίος για πολύ καιρό συναναστράφηκε με αμαρτωλούς, διεφθαρμένους και άσωτους ανθρώπους και απόλαυσε πολλές αμαρτίες, τού προσφέρει απλόχερα τα πάντα με σύνεση και πολλή λεπτότητα, ώστε να μη στενοχωριέται ενθυμούμενος τα περασμένα ούτε και να τα νοσταλγήσει, έτσι και ο Θεός, βλέποντας τους Ιουδαίους να συγκινούνται από τα υλικά πράγματα, προσφέρει σ αυτούς αφθονία αγαθών για να μην επιθυμήσουν την κατάσταση ή τα αγαθά των Αιγυπτίων. Και τους βάζει να κατασκευάσουν το ναό όμοιο με τον κόσμο όλο, τον αισθητό και το νοητό. Όπως δηλαδή υπάρχει γη και ουρανός και μεταξύ τους το διάστημα τού στερεώματος, κατά τον ίδιο τρόπο έδωσε εντολή να κατασκευασθεί κι ο ναός. Και αφού χώρησε σε δύο το ναό αυτό και τοποθέτησε στη μέση το καταπέτασμα, επέτρεψε να μπαίνουν όλοι στο τμήμα που είναι έξω από το καταπέτασμα, στο τμήμα όμως που είναι μετά από αυτό, απαγόρευσε σε όλους να μπαίνουν εκτός από τον αρχιερέα. Και ότι δεν αποτελούν δική μου φαντασία αυτά, αλλ’ ότι κατασκευάσθηκε ο ναός κατά το πρότυπο τού σύμπαντος, πρόσεξε τι λέει ο Παύλος αναφερόμενος στο Χριστό, που ανέβηκε  «ο Χριστός δεν εισήλθε σε άγια καμωμένα από ανθρώπους, που είναι:στον ουρανό απομίμηση των αληθινών» ( Εβρ. 9, 24), δείχνοντας έτσι ότι τα επίγεια άγια ήταν απομίμηση των αληθινών. Και για το ότι το καταπέτασμα χώριζε τα Άγια των αγίων από τα εξωτερικά άγια, όπως ο ουρανός χωρίζει όσα βρίσκονται πάνω απ αυτόν απ όλα όσα βρίσκονται προς το μέρος μας, πρόσεξε πώς κι αυτό υποδηλώνεται με το να χαρακτηρισθεί ο ουρανός ως καταπέτασμα. Μιλώντας (ο Παύλος) για την ελπίδα, ότι  «αυτή:δηλαδή αποτελεί ασφαλή και ακλόνητη άγκυρα για τη ζωή μας, πρόσθεσε εισέρχεται στο εσώτερο μέρος τού καταπετάσματος, εκεί που εισήλθε για να μας ανοίξει το δρόμο ο Ιησούς, δηλαδή πάνω από τον ουρανό» (Εβρ. 6, 19-20). Βλέπεις, ;λοιπόν, ότι ονόμασε τον ουρανό καταπέτασμα

Έξω από το καταπέτασμα βρισκόταν η λυχνία, και η τράπεζα, και ο χάλκινος βωμός, πάνω στον οποίο προσφέρονταν θυσίες και ολοκαυτώματα. Όπισθεν τού καταπετάσματος και στο εσωτερικό μέρος τού ναού βρισκόταν η κιβωτός, καλυμμένη σ όλη την επιφάνειά της με χρυσάφι, περιέχουσα μέσα της τις πλάκες που ήταν γραμμένη η διαθήκη (οι εντολές τού Θεού), τη χρυσή σταμνα (με το μάννα) και το ραβδί τού Ααρών που βλάστησε θαυματουργικά· μαζί με την κιβωτό βρισκόταν και ο χρυσός βωμός, όχι για θυσίες και ολοκαυτώματα, αλλά μόνο για θυμίαμα. Και σε όλους επιτρεπόταν να εισέρχονται στο εξωτερικό μέρος, στο εσωτερικό όμως μέρος μόνο στον αρχιερέα. Για όλα αυτά θα σάς παρουσιάσω πάλι τη μαρτυρία τού Παύλου, που  «Γίνονταν λατρευτικές τελετές και στην πρώτη σκηνή και:λέγει περίπου τα εξής στο κοσμικό, στο άγιο, μέρος τού ναού» (Εβρ. 9, 1). Ονομάζει κοσμικό μέρος τού ναού αυτό που βρισκόταν έξω από το καταπέτασμα, επειδή επιτρεπόταν στον καθένα να εισέρχεται ελεύθερα· «Σ αυτό βρισκόταν η λυχνία και η τράπεζα και η πρόθεση των άρτων. Στο εσώτερο μέρος τού καταπετάσματος βρισκόταν μια σκηνή που ονομαζόταν Άγια των αγίων, μέσα στην οποία βρίσκονταν το χρυσό θυμιατήριο, η κιβωτός της διαθήκης, καλυμμένη σ όλη της την επιφάνεια με χρυσάφι. Μες στην κιβωτό βρίσκονταν η χρυσή στάμνα που περιείχε το μάννα, η ράβδος τού Ααρών που βλάστησε και οι πλάκες της διαθήκης. Πάνω απ αυτή βρίσκονταν Χερουβίμ ένδοξα που φύλαγαν το θυσιαστηρίο. Κι έτσι όπως ήταν κατασκευασμένα αυτά, στη μεν πρώτη σκηνή εισέρχονταν πάντοτε οι ιερείς και εκτελούσαν τα σχετικά με τη λατρεία, στη δεύτερη όμως εισήρχετο μια φορά το χρόνο μονάχος ο αρχιερέας, όχι χωρίς αίμα, που το προσφέρει για τον εαυτό του και τις ακούσιες αμαρτίες τού λαού» (Εβρ. 9, 2-7). Βλέπεις, λοιπόν, ότι σ αυτό εισέρχεται και μόνος ο αρχιερέας και για μία ;και μόνη φορά το χρόνο

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο του αγίου στη σελίδα μας.

Οι εικόνες από τη σελίδα  http://stmaterne.blogspot.com