Περιγραφή ενός ιστορικού εμπειρικού «υποδείγματος»

«Μάταιοι οι την πάσαν οικονομίαν τού Θεού αθετούντες και την της σαρκός σωτηρίαν αρνούμενοι και την παλιγγενεσίαν αυτής ατιμάζοντας…»
(Ειρηναίος)
Ο Γνωστικισμός ήταν ένα ευρύ πνευματικό, θρησκευτικοφιλοσοφικό ρεύμα, που απείλησε σοβαρά την Εκκλησία κατά τον Β’ αιώνα, με έντονες συγκρητιστικές τάσεις από στοιχεία ελληνικά, βαβυλωνιακά, αιγυπτιακά, ιρανικά, ιουδαϊκά (τού αιρετικού Ιουδαϊσμού) και χριστιανικά. Οι εκφραστές αυτού τού ρεύματος, με τη διδασκαλία τους για το Θεό, τον κόσμο, τον άνθρωπο ανέτρεπαν όλο το αποστολικό κήρυγμα της Εκκλησίας και το μυστήριο της θείας Οικονομίας, γιατί:
• Δίδασκαν ένα θεό απόλυτα «ξένο» και «άσχετο» προς την ιστορία και τον κόσμο, (αντιϊστορική αντίληψη για το Θεό).
• Διέκριναν οξύτατα τον «Αγαθό Θεό» από τον «Δημιουργό Θεό».
• Υποτιμούσαν βαθύτατα τον άνθρωπο, την ύλη και τον κόσμο.
• Χαρακτηρίζονταν από έναν έντονο αντιϊουδαϊσμό.
• Αμφισβητούσαν τον Χριστό της ιστορίας ως τον σαρκωθέντα Θεό Λόγο.
• Κήρυτταν ότι η σωτηρία τού άνθρωπου δεν είναι αποτέλεσμα τού λυτρωτικού έργου τού Χριστού και δωρεά τού Πνεύματος μέσα στην Εκκλησία, αλλά καρπός κάποιας σχέσης με μια μυστική «γνώση», που ο Χριστός εμπιστεύτηκε σ’ έναν από τους Αποστόλους, και η οποία γίνεται κτήμα από τους «πνευματικούς» ανθρώπους της Εκκλησίας.
Στην πνευματική αναμέτρηση που ακολούθησε (σ’ αυτή διακρίθηκαν οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς και πατέρες τού Β’ αιώνα, όπως ο Ιππόλυτος, ο Τερτυλλιανός, ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, ο Ωριγένης, αλλά προ πάντων ο αγ. Ειρηναίος), η Εκκλησία αντιπαρέτασσε τις εξής μέγιστες αλήθειες:
• Ότι ο Θεός της Βίβλου και της Εκκλησίας δεν είναι «άσχετος» και «ξένος» προς τον κόσμο, ένα Απόλυτο Ον, «άφιλο» και «ακοινώνητο», αλλ’ Αυτός που αποκαλύπτεται «εν χρόνω» ως Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα, για να σώσει τον κόσμο.
• Ότι δεν υπάρχει διάκριση ανάμεσα στον Αγαθό και Δημιουργό Θεό, ανάμεσα στο Θεό της Παλαιάς και στο Θεό της Κ.Δ. Ο Ένας και αυτός Θεός δημιούργησε τον κόσμο, όχι με κάποιες μεσάζουσες θεότητες, αλλά με τα «δυο Του χέρια», τον Λόγο και το Πνεύμα (άγ. Ειρηναίος).
• Ότι ο κόσμος και η ύλη δεν είναι ευτελή δημιουργήματα ενός κατώτερου Θεού, που μια μέρα θα καταστραφούν, αλλά αποτελούν έργα της αγάπης και της ελευθερίας τού Θεού. Κι ένας τέτοιος κόσμος αγιάζεται μέσα στην Εκκλησία και θα μετάσχει στην μεταμόρφωση των πάντων κατά την εποχή των Εσχάτων. Η πτώση τού κόσμου και το κακό δεν έχουν σχέση με την ύλη, αλλά είναι καρπός της ελευθερίας των πρώτων ανθρώπων.
• Ότι ο άνθρωπος δεν αποτελεί κάποιο κρίκο στην όλη καταστροφική πορεία της δημιουργίας, αλλά το τελευταίο έργο τού Θεού, που συγκεφαλαιώνει την υλική και πνευματική πραγματικότητα και καλείται να κάνει, με τη χάρη τού Πνεύματος, τη δική του ανοδική πορεία προς την τελείωση. Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου »























Πρόσφατα σχόλια